‘วัคซีนโควิด-19’ ฉีดต่างชนิด ทำเป็นหรือไม่ ปลอดภัยหรือไม่

เวลานี้ ในหลายประเทศ มีการศึกษาเล่าเรียนการใช้ ‘วัคซีนวัววิด-19’ โดยการ ‘ฉีดวัคซีนต่างจำพวก’ อย่างเช่น ‘แอสตร้าเซนเนก้า’ และก็ ไฟเซอร์ หรือ ในประเทศไทย ที่กำลังศึกษาเล่าเรียน ‘ซิโนแวค’ และก็ ‘แอสตร้าเซนเนก้า’ เผื่อในกรณีแพ้วัคซีนจำต้องเปลี่ยนแปลงยี่ห้อ วัคซีนขาด หรือฉีดกระตุ้นเข็ม 3

แม้ในปัจจุบันการให้ ‘วัคซีนวัววิด-19’ ยังแนะนำให้วัคซีนประเภทเดียวกันอีกทั้งเข็มอันดับที่หนึ่งและก็สอง แต่ว่าด้วยเหตุผลว่าบางบุคคลฉีดเข็มแรกแล้วแพ้ จึงควรฉีดเข็มที่สองต่างจำพวกกัน อย่างเช่น เข็มแรกฉีด ‘ซิโนแวค’ เข็มที่ 2 ฉีดเป็น ‘แอสตร้าเซนเนก้า’ หรือกรณีวัคซีนเข็ม 3 ทำให้เดี๋ยวนี้ ศูนย์ชำนาญด้านเชื้อไวรัสวิทยาสถานพยาบาล ภาควิชาแพทย์ฯ จุฬาฯ ทำการศึกษาเรียนรู้เพื่อมองประสิทธิภาพและก็ผลที่จะเกิดขึ้น
เวลานี้ มีการศึกษาเล่าเรียนการฉีดวัคซีนต่างจำพวกออกจะมากในเมืองนอก อย่างเช่น การฉีดไขว้กันระหว่าง “ไฟเซอร์” กับ “แอสตร้าเซนเนก้า” การให้วัคซีนต่างจำพวกกันได้ผลชัดแล้วว่า การให้แอสตร้าเซนเนก้าเข็มแรก แล้วกระตุ้นด้วยไฟเซอร์ ได้ผลภูมิคุ้มกันที่สูงเสมอภาคกับการให้ไฟเซอร์ 2 เข็ม แต่ว่าที่เห็นกระจ่างได้อีกอย่างหนึ่งคือ การให้ 2 จำพวกที่แตกต่าง จะหรูหราภูมิคุ้มกันในหน่วยความจำ CD8 T cells ดียิ่งกว่า

• ศึกษาเล่าเรียน ‘ฉีดวัคซีนต่างจำพวก’ ในไทย

สำหรับในประเทศไทยเวลานี้ ‘วัคซีนวัววิด-19’ ที่ใช้มี 2 ยี่ห้อ คือ ‘ซิโนแวค’ กับ ‘แอสตร้าเซนเนก้า’ โดยศูนย์ชำนาญด้านเชื้อไวรัสวิทยาสถานพยาบาล ภาควิชาแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้ดำเนินงานวิจัยโดยขอทุนจาก สำนักงานการค้นคว้าแห่งชาติ เพื่อดำเนิน “แผนการวิจัย ความปลอดภัย ผลการกระตุ้นภูมิคุ้มกัน และก็การใช้แทนกันของวัคซีนโรคติดเชื้อวัวโรท้องนา 2019 จำพวกเชื้อตาย (Inactivated vaccine) และก็เชื้อไวรัสเป็นพาหะ (Viral vector vaccine) : การศึกษาเล่าเรียนทดลองทางสถานพยาบาล” เพื่อศึกษาเล่าเรียนการฉีดวัคซีนเข็มแรก ‘ซิโนแวค’ เข็มที่ 2 ให้วัคซีน ‘แอสตร้าเซนเนก้า’ หรือให้วัคซีนเข็มแรก ‘แอสตร้าเซนเนก้า’ เข็มที่ 2 ให้ ‘ซิโนแวค’

• ‘ฉีดวัคซีนต่างจำพวก’ เผื่อกรณีแพ้วัคซีน วัคซีนขาด หรือฉีดเข็ม 2

“ศ.นพ.ยง ภู่วรชนชั้น” นักวิจัยดีเด่นแห่งชาติ สาขาวิทยาศาสตร์การแพทย์ราชบัณฑิต และก็หัวหน้าศูนย์ชำนาญเฉพาะทางด้านเชื้อไวรัสวิทยาสถานพยาบาล ภาควิชาแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ระบุว่า การศึกษาเล่าเรียนจะมีประโยชน์อย่างยิ่ง ในกรณีเมื่อฉีดเข็มแรกแล้วเกิดแพ้วัคซีน เข็ม 2 จึงควรเปลี่ยนแปลงหรือในเรื่องที่วัคซีนจำพวกใดชนิดหนึ่งขาด ก็สามารถใช้อีกชนิดหนึ่งได้เลย ไม่มีความจำเป็นที่ต้องเก็บวัคซีนไว้เข็ม 2 การจัดการวัคซีนจะง่ายขึ้นมากทำให้การให้วัคซีนเร็วขึ้น

จากข้อมูลพื้นฐานในคนที่แพ้วัคซีนเข็มแรกและก็ไปฉีดเข็ม 2 ต่างจำพวกกัน ก่อนหน้านี้ที่ผ่านมา มีการตรวจเจอ 5 ราย โดย 4 รายที่ฉีดวัคซีน ‘ซิโนแวค’ เข็มแรกและก็เข็ม 2 ได้รับ ‘แอสตร้าเซนเนก้า’ ภูมิคุ้มกันที่ขึ้นสูงยิ่งกว่าการได้รับวัคซีนประเภทเดียว ‘ซิโนแวค’ 2 ครั้ง และก็ทำนองกลับกัน เหมือนกันมีเพียงแค่ 1 ราย ที่ได้รับ ‘แอสตร้าเซนเนก้า’ แล้วเข็ม 2 ได้ซิโนแวค อีก 1 เดือนถัดมา ภูมิต้านทานที่ขึ้นก็สูงยิ่งกว่ามาตรฐานเฉลี่ย

• ศึกษาเล่าเรียน ‘วัคซีนวัววิด-19’ ภายใต้ความปลอดภัย

ดังนี้ การศึกษาเล่าเรียนจำเป็นต้องคิดถึงความปลอดภัยหรืออาการใกล้กันว่าจะมากขึ้นหรือเปล่า หากการสับเปลี่ยนวัคซีนไม่เป็นอันตรายจะเป็นอีกวิถีทางหนึ่งในยามที่วัคซีนขาดหรือแพ้วัคซีน และก็เป็นแนวทางในการที่จะนำมาใช้สำหรับในการกระตุ้นเข็มที่ 3 โดยไม่จำเป็นที่จะจำต้องใช้วัคซีนประเภทเดียวกัน

“กรณีแบบอย่างหนึ่ง คือ เข็มแรกฉีด ‘แอสตร้าเซนเนก้า’ ไปแล้ว ต่อไป 1 เดือนถัดมา จะไปฉีดไข้หวัดใหญ่ เดินขึ้นไปจะฉีดไข้หวัดใหญ่ เลี้ยวผิดห้อง ไปห้องฉีด ‘วัคซีนวัววิด-19’ ก็เลยได้ฉีดวัคซีน ‘ซิโนแวค’ แทนเป็นเข็มที่ 2 อาการใกล้กันไม่มี เพราะฉะนั้น เวลานี้ก็เลยอยู่ระหว่างการศึกษาเล่าเรียนกรณีแบบนี้ว่าถ้าฉีดไขว้ยี่ห้อจะคืออะไร และก็สิ่งที่จำต้องพิจารณาต่อไป คือ ถ้าฉีดครบ 2 เข็มแล้ว เข็มที่ 3 อยากจะฉีดยี่ห้ออื่น ด้วยเหตุว่าวัคซีนที่มีหลายบริษัท ถ้าไขว้ไปๆมาๆจะคืออะไร ควรจะมีการศึกษาเล่าเรียนออกมาให้แจ่มชัด” ศ.นพ.ยง กล่าว

• รับอาสาสมัคร ‘ฉีดวัคซีนต่างจำพวก’

ก่อนหน้านี้ที่ผ่านมา ทางแผนการฯ ได้เปิดรับสมัครอาสาสมัครรับวัคซีนเข็มอันดับที่หนึ่งและก็สอง ต่างจำพวกกัน โดยกลุ่มแรกจะฉีดเข็มแรกเป็นซิโนแวค เข็มที่ 2 เป็นแอสตร้าเซนเนก้า และก็อีกกลุ่มจะฉีดเข็มแรกเป็นแอสตร้าเซนเนก้า เข็มที่ 2 เป็นซิโนแวค และก็จะมีการบันทึกอาการใกล้กันของวัคซีนและก็วัดภูมิคุ้มกันเป็นระยะ เพื่อได้ข้อมูลทางวิชาการก่อนใช้ประโยชน์จริง

สำหรับ คุณลักษณะของอาสาสมัคร ดังเช่นว่า

1. อายุ 18 ปีขึ้นไป

2. อาศัยอยู่ในกรุงเทพหรือละแวกใกล้เคียง และก็สบายเดินทางมารับวัคซีนและก็เจาะเลือดตามนัด (ในวันและก็เวลาราชการ)

3. ไม่เคยติดโรคเชื้อไวรัสวัวโรท้องนา 2019 มาก่อน

4. ไม่เคยได้รับวัคซีนวัววิด-19 มาก่อน

5. ไม่มีเรื่องราวโรคภูมิแพ้ หรือเคยแพ้ส่วนประกอบของสารที่อยู่ในวัคซีน

6. อาสาสมัคร เต็มใจร่วมแผนการโดยยินยอมเป็นลายลักษณ์อักษร

7. ไม่มีโรคประจำตัวเรื้อรัง ที่จำต้องนอนโรงพยาบาล

8. ไม่กินยากดภูมิคุ้มกัน

9. ไม่มีเรื่องราวโรคมะเร็ง โรคภูมิต้านทานบกพร้อม จากการได้รับเชื้อไวรัสที่เป็นสาเหตุของโรคภูมิคุ้มกับบกพร่อง หรือเป็นมาแต่กำเนิด

ดังนี้ ภายหลังที่ประกาศเพียงแค่ 6 ชั่วโมง มีผู้สมัครถึงกว่า 700 คน จากที่ขอคณะกรรมการจริยธรรม เพื่อทำการศึกษาเรียนรู้เพียงแค่ 90 คน เพื่อได้ผลอย่างพิถีพิถันและก็ต่อไปจะได้ใช้ประโยชน์ได้จริง

นอกจากนี้ คนที่ฉีดวัคซีนเข็มที่ 1 และก็ เข็มที่ 2 ต่างจำพวกกัน เมื่อฉีดข้างหลังเข็มที่ 2 แล้วครบ 1 เดือนและก็ปรารถนาตรวจภูมิคุ้มกันข้างหลังฉีดเข็มที่สอง ทางศูนย์ฯ ยินดีที่จะตรวจภูมิคุ้มกันให้ สามารถซักถามข้อมูลเพิ่มเติมนอกเหนือจากนี้ถึงที่เหมาะ ศูนย์ชำนาญด้านเชื้อไวรัสวิทยาสถานพยาบาล ภาควิชาแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โทร 02-256-5324 และก็ 02-256-4909

• จัดแจง สถานการณ์วัววิดกลายจำพวก

ศ.นพ.ยง เจาะจงเพิ่มเติมว่า สำหรับ วัววิด-19 สายพันธุ์เชื้อไวรัสเดลต้า (อินเดีย) มีการพูดว่าจะทำให้ประสิทธิภาพของวัคซีนลดน้อยลง แต่ว่าก็เพียงนิดหน่อยเมื่อเปรียบเทียบกับสายพันธุ์เบต้า (แอฟริกาใต้) การระบาดของประเทศไทยเวลานี้ยังเป็นสายพันธุ์อัลฟ่า (อังกฤษ) เจอได้ถึงปริมาณร้อยละ 96 วัคซีน ‘แอสตร้าเซนเนก้า’ และก็ ‘ซิโนแวค’ สามารถลดความร้ายแรงและก็ลดอัตราป่วยตายได้ดังเช่นการศึกษาเรียนรู้ที่จังหวัดภูเก็ต
“ในอนาคตหากมีการระบาดสายพันธุ์เดลต้าหรืออินเดียและก็จึงควรใช้ภูมิคุ้มกันที่ระดับที่ถือว่าสูงขึ้น พวกเราจะฉีดเพิ่มด้วยวัคซีนอะไรที่มีอย่างเช่น ซิโนฟาร์ม ไฟเซอร์ โมเดอร์ท้องนา ก็เป็นได้ เพียงแค่กระตุ้นเข็มเดียวไม่ว่าจะเป็นวัคซีนอะไรก็จะได้ผลภูมิคุ้มกันสูงมากจะสูงมากขึ้นอีกเป็น 10 เท่า ตามหลักการของวัคซีนในเข็มกระตุ้น”

• ข้อมูลพื้นฐาน ‘ฉีดวัคซีนต่างจำพวก’ ภูเขามิฯ สูงมากขึ้น

ในทำนองเดียวกันข้อมูลพื้นฐานของศูนย์ฯ ที่ทำวิจัยอยู่ พบว่า การให้วัคซีน ‘ซิโนแวค’ เข็มแรก แล้วกระตุ้นด้วย’แอสตร้าเซนเนก้า’ ได้ภูมิคุ้มกันที่สูงมาก มากยิ่งกว่าการให้’ซิโนแวค’ 2 เข็ม และก็ระดับที่ถือว่าสูงเป็นน้องๆไฟเซอร์ เพราะฉะนั้น ในภาวการณ์เดี๋ยวนี้ พวกเราควรจะรีบให้วัคซีนไปก่อนให้ครบและก็ครอบคลุมมวลชนให้มากที่สุด เพื่อป้องกันการป่วยและก็การเสียชีวิตให้เร็วที่สุด และก็เมื่อเชื้อกลายพันธุ์ที่ทำให้ประสิทธิภาพของวัคซีนลดน้อยลงก็สามารถกระตุ้นด้วยวัคซีนอื่นๆหรือวัคซีนประเภทเดียวกันให้ภูเขามิสูงเพียงพอสำหรับในการป้องกันเชื้อไวรัสกลายพันธุ์นั้น ตราบจนกระทั่งจะมีวัคซีนใหม่ที่เฉพาะเจาะจงกับเชื้อไวรัสกลายพันธุ์
“พวกเราไม่มีทางเลือก ในขณะนี้มีวัคซีน 2 ตัวก็ให้ให้เร็วที่สุด ในอนาคตหากมีวัคซีนมากเพียงพอและก็หลากหลายชนิด คนใดกันจะกระตุ้นด้วยวัคซีนอะไรก็สามารถทำเป็น อย่าไปพะวักพะวงกับปัญหาที่ยังไม่เกิดอย่างที่มีเสียงกล่าวขานกันมากขนาดนี้” ศ.นพ.ยง เจาะจง

jula1

• ศึกษาเล่าเรียน ‘ฉีดวัคซีนต่างจำพวก’ ในเมืองนอก

สำหรับประเทศ “ประเทศสเปน” รอยเตอร์ส รายงานผลการศึกษาวิจัย “แผนการคอมไบแวคซ์” ที่ดำเนินงานโดยสถาบันสุขภาพคาร์ลอสที่ 3 ซึ่งได้รับการสนับสนุนจากรัฐบาลประเทศสเปน โดยใช้อาสาสมัคร อายุระหว่าง 18-59 ปี จำนวน 670 คน ซึ่งทั้งปวงได้รับวัคซีน ‘แอสตร้าเซนเนก้า’ ในโดสแรก และก็ในจำนวนนี้ 450 คน ได้รับการฉีดวัคซีนไฟเซอร์เป็นโดสที่ 2 พบว่า มีความปลอดภัยและก็มีคุณภาพสูง มีค่าแอนติบอดี อิมมูโนโกลบูลินจี (IgG) ในกระแสโลหิต สูงยิ่งกว่า 30-40 เท่า เมื่อเทียบกับกลุ่มของตัวอย่างที่ได้รับวัคซีน ‘แอสตร้าเซนเนก้า’ เพียงแค่โดสเดียว
และก็มีค่าแอนติบอดีมากขึ้น 7 เท่า ซึ่งถือว่ามากยิ่งกว่าอย่างมีความนัยยะสำคัญ เมื่อเทียบกับกลุ่มที่ฉีดวัคซีน ‘แอสตร้าเซนเนก้า’ อีกทั้ง 2 โดส ซึ่งเจอแอนติบอดีมากขึ้น 2 เท่า โดยมีเพียงแค่ปริมาณร้อยละ 1.7 ของผู้เข้าร่วมการทดลอง ที่มีรายงานเจอผลกระทบรุนแรง อย่างเช่น ปวดศีรษะ ปวดกล้าม และไม่สบายเนื้อไม่สบายตัว

ด้าน “อังกฤษ” มีแผนการศึกษาเล่าเรียน “มิกซ์ แอนด์ แมทช์” ซึ่งไม่นานมานี้ ได้เปิดเผยผลการศึกษาวิจัยว่า ประชากรที่ได้รับวัคซีนไฟเซอร์หลังจากได้รับวัคซีนของ ‘แอสตร้าเซนเนก้า’ มีอาการใกล้กันบางส่วนถึงปานกลาง อย่างเช่น ปวดหัว สั่นเทิ้ม มากยิ่งกว่าที่คนเกิดผลใกล้กันถ้าได้รับวัคซีนตัวเดียวกัน 2 โดส
สำหรับ “แคนาดา” เดี๋ยวนี้มีการอนุมัติใช้วัคซีน 4 จำพวก ดังเช่นว่า โมเดอร์ท้องนา , ไฟเซอร์ , แอสตร้าเซนเนก้า และก็ จอห์นสัน แอนด์ จอห์นสัน แต่ว่าหลายพื้นที่ในแคนาดาเริ่มระงับการใช้วัคซีนแอสตร้าเซนเนก้า สำหรับในการฉีดเข็มแรก จากความหนักใจประเด็นการเกิดลิ่มเลือด

โดยช่วงวันที่ 1 มิ.ย. คณะกรรมการที่ปรึกษาด้านภูมิต้านทานแห่งชาติแคนาดา (National Advisory Committee on Immunization: NACI) อนุญาตให้เข้ารับ ‘วัคซีนวัววิด-19’ โดสแรกและก็โดสสองต่างจำพวกกันได้ ใน 3 จำพวก คือ ไฟเซอร์ โมเดอร์ท้องนา และก็ ‘แอสตร้าเซนเนก้า’ อย่างไรก็แล้วแต่ สาธารณสุขแคนาดา ก็ยังขอให้ชาวแคนาดาฉีดวัคซีนประเภทเดียวกันต่อไปถ้าเป็นได้

นอกจากนี้ ในประเทศอื่นๆอย่างเช่น จีน ประเทศฟินแลนด์ ประเทศฝรั่งเศส ประเทศนอร์เวย์ รัสเซีย ประเทศเกาหลีใต้ สวีเดน ประเทศสหรัฐอเมริกา ยังมีการศึกษาเล่าเรียนประเด็นนี้เหมือนกัน